پتانسیومتر

نماد اعتماد الکترونیکی


پیگیری سفارشات شما

پتانسیومتر 5 کیلو اهم خوابیده

( POT-24 )
پتانسیومتر POT 5K
پتانسیومتر 5 کیلو اهم خوابیده

150 تومان

افزودن به لیست دلخواه

پتانسیومتر
خوابیده
1 تا 10 کیلو اهم

ارائه شده در فروشگاه قطعات الکترونیک بازار برق

پتانسیومتر

پتانسیومتر یک مقاومت متغیر قابل تنظیم است که دارای سه ترمینال است. دو ترمینال به دو انتهای یک عنصر مقاومتی متصل می شود، و ترمینال سوم به یک اتصال لغزنده متصل می شود که جاروبک نامیده شده و روی عنصر مقاومتی حرکت می کند. موقعیت جاروبک تعیین کننده ی ولتاژ خروجی پتانسیومتر است. پتانسیومتر اساسا مانند یک تفسیم کننده ی ولتاژ متغیر عمل می کند؛ عنصر مقاومتی را می توان مانند دو مقاومت سری در نظر گرفت (مقاومت پتانسیومتر)، و موقعیت جاروبک تعیین کننده ی نسبت مقاومت اول به مقاومت دوم می باشد.

رایج ترین فرم پتانسیومتر، پتانسیومتر با یک پیچ گردان است، که این نوع اغلب برای کنترل حجم صدا و همچنین بسیاری کاربردهای دیگر استفاده می شود (مخروط لگاریتمی). مواد مختلفی برای ساخت پتانسیومتر به کار می رود از قبیل ترکیبات کربنی، سرمت، سیم پیچ، پلاستیک هادی و فیلم فلزی.

انواع پتانسیومتر

انواع مختلفی از پتانسیومترها وجود دارد. پتانسیومترهایی که قابل تنظیم با دست هستند به دو دسته ی چرخشی و خطی تقسیم می شوند. در جدول زیر انواع موجود و کاربردهای آن ها لیست شده است. در کنار پتانسیومتر های دستی پتانسیومترهایی وجود دارند که از طریق الکترونیکی کنترل می شوند، که اغلب پتانسیومترهای دیجیتال نامیده می شود.

پتانسیومترهای چرخشی

پتانسیومتر های چرخشی رایج ترین نوع پتانسیومتر هستند که جاروبک آن در یک مسیر دایروی حرکت می کند.

انواع و کاربرد های مقاومت های متغیر

انواع پتانسیومتر چرخشی

پتانسیومترهای خطی

در پتانسیومترهای خطی جاروبک در طول یک مسیر خطی حرکت می کند، که به عنوان پتانسیومترهای لغزنده یا لغزشی شناخته می شوند.

انواع پتانسیومتر های خطی و مشخصات انها

پتانسیومتر دیجیتال

پتانسیومترهای دیجیتال پتانسیومترهایی هستند که به صورت الکترونیکی کنترل می شوند. اغلب به صورت آرایه ای از اجزای مقاومتی کوچک که به صورت سری در کنار هم قرار گرفته اند، موجود می باشد. هر عنصر مقاومتی به یک سوئیچ مجهز شده است که می تواند به عنوان یک نقطه ی tap-off یا در موقعیت یک جاروبک مجازی عمل نماید. یک پتانسیومتر دیجیتال می تواند به عنوان مثال توسط سیگنال های up/down یا پروتکل هایی مانند I²C و SPI کنترل شود.

رئوستا

یک پتانسیومتر می تواند به صورت رئوستا یا مقاومت متغیر سیم بندی شود. بهترین روش برای سیم بندی پتانسیومتر به صورت رئوستا این است جاروبک و یکی از دو ترمینال انتهایی را به یکدیگر متصل کنیم. این مسئله از ایجاد مقاومت بی نهایت در صورت قطع اتصال جاروبک جلوگیری می کند.

ترکیبات کربنی

ترکیبات کربنی روی یک لایه قالب بندی می شوند (رزین از جنس فنل). ماده ی پر استفاده ای است که هزینه ی کم، نویز قابل قبول و مشخصات پوشانندگی دارد.

سیم پیچ

پتانسیومترهای سیم پیچی شده می توانند در توان های بالا به کار روند، عمر طولانی داشته و دقیق هستند، هر چند که دارای رزولوشن محدود بوده و زمخت و خشن هستند. اکثرا در کاربردهای توان بالا و یا به عنوان پتانسیومترهای دقیق استفاده می شوند (رئوستاها اغلب سیم پیچی شده هستند)

پلاستیک هادی

بسیار نرم و هموار بوده و دقت بالایی دارند. می توانند به نحوی ساخته شوند که میلیون ها بار استفاده شوند. در توان های محدود می تواند به کار رود و گران می باشد. در تجهیزات صوتی بسیار پیشرفته استفاده می شود که داشتن دقت بالا و نویز پائین مهم می باشد.

سرمت Cermet 

سرمت ها مخلوطی از فلز و سرامیک هستند، بسیار پایدار است، ضریب دمایی پائینی دارد و در دماهای بالا به خوبی کار می کند. بسیار گران تعداد دفعات استفاده از آن محدود است (پتانسیومترهای سرمت با عمر طولانی نیز وجود دارند).

مشخصات

تیپر (taper)

تیپر پتانسیومتر ارتباط بین موقعیت مکانیکی و نسبت مقاومت می باشد. تیپر خطی و تیپر لگاریتمی (صوتی) از انواع پر کاربرد تیپرها می باشند.

کدهای علامت گذاری

مقادیر پتانسیومترها با علائم مشخص و خوانا که کل مقاومت را نشان می دهد، مشخص می شوند؛ مانند “100k” برای یک پتانسیومتر 100 کیلو اهم. گاهی مواقع یک کد سه رقمی مانند سیستم کدینگ مقاومت های SMD استفاده می شود. در این سیستم اولین عدد نشان دهنده ی مقدار و دو عدد آخر ضریب هستند. به عنوان مثال مقاومت 1 کیلو اهم به صورت 102 نشان داده می شود که به معنی 10Ω x 102 = 1 kΩمی باشد.

تیپر پتانسیومتر با یک حرف نشان داده می شود. در جدول زیر کد های مورد استفاده برای تیپر پتانسیومتر نشان داده شده است، استانداردهای مختلف از حروف یکسانی استفاده می کنند که می تواند گیج کننده باشد. بهتر است همیشه تیپر با اندازه گیری مجددا چک شود.

   

دقت

دقت در یک پتانسیومتر کوچک ترین تغییر ممکن در نسبت مقاومت است. مقاومت های سیم پیچی اغلب دقت پائین تری دارند زیرا حلقه های سیم مقادیر گسسته ای در مقاومت ایجاد می نماید. پتانسیومترهایی که از جنس پلاستیک هادی هستند، بهترین دقت را دارند. دقت می تواند توسط تنظیمات جاروبک تحت تاثیر قرار گیرد، جاروبکی که دارای چندین نقطه ی تماس گسترده است باعث افزایش رزولوشن پتانسیومتر می شود.

مقاومت Hop-on و Hop-off

در ابتدا و انتهای مسیر، مسیر مقاومتی پتانسیومتر به قسمت فلزی با مقاومت پائین متصل شده است که در انتهای ترمینال ها به عنصر مقاومتی اتصال یافته است. به تغییر در مقدار مقاومت زمانی که جاروبک وارد یا خارج از مسیر مقاومتی می شود به ترتیب مقاومت Hop-on و Hop-off گفته می شود.

کاربردهای پتانسیومتر

پتانسیومترها در صنایع و کاربردهای مختلف به وفور استفاده می شوند، که نام بردن تمام آن ها در این مقاله غیر ممکن است. آن ها می توانند به عنوان کنترل ورودی، اندازه گیری موقعیت، کالیبراسیون قطعات و ... استفاده شوند.

ورودی های کنترل شده توسط کاربر

در جایی که ورودی های متغیر توسط کاربر یک ماشین یا دستگاه نیاز باشد، اغلب از پتانسیومترها استفاده می شود. در کاربردهای خودرو ، پدال کنترل جریان بنزین اغلب یک پتانسیومتر است که در حالت معمول یک پتانسیومتر دوگانه است که میزان فراوانی در سیستم را کنترل می کند. کاربرد دیگر پتانسیومترها به عنوان سکان هدایت در ماشین های کنترلی است.

کنترل صوتی

در کاربردهای صوتی، کنترل حجم صدا اغلب توسط پتانسومترهای موتوری انجام می شود. برای کنترل تعادل یا بالانس از پتانسومترهای دوگانه استفاده می شود که یک بخش از آن دارای تیپر لگاریتمی بوده و بخش دیگر تیپر لگاریتمی معکوس دارد. در کاربردهای صوتی حرفه ای اغلب از فیدرها استفاده می شود.

مبدل زاویه یا موقعیت

معمولا پتانسیومترها به عنوان مبدل زاویه یا موقعیت جهت اندازه گیری فاصله یا زاویه استفاده می شوند.

کالیبراسیون و تنظیم

معمولا از پتانسیومترهای اصلاحی (تریمپوت) در ساخت و کالیبراسیون استفاده می شود. تریمپوت ها پتانسیومترهای از پیش تنظیم شده ای هستند که روی بورد مدار نصب شده و جهت تنظیم عملکرد مدار استفاده می شود. آن ها فقط در طول تنظیم مدار به کار می روند و اکثر مواقع در موقعیت ثابتی قرار دارند. برای تنظیم تریمپوت اغلب از یک پیچ گوشتی کوچک و سر صاف استفاده می شود.

نماد مداری پتانسیومتر

نماد های زیر برای نمایش پتانسیومتر استفاده می شوند. نماد اول مطابق با استاندارد IEC می باشد و نماد دوم مطابق با استاندارد قدیمی آمریکایی می باشد.

        نماد پتانسیومتر   

پتانسیومتر 5 کیلو اهم خوابیده